Ana Sayfa Arama
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Gazeteler Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Sarsıntıya karşın %4 büyüdük

Türkiye iktisadı, 11 ili vuran asrın sarsıntısına karşın birinci 3 ayda beklentilerin üzerinde büyüdü. GSYH, 4,6 trilyon TL’yi aşarken, yüzde 4’lük büyümenin 1,2 puanı zelzelenin en çok etkilediği endüstriden geldi. İş gücü ödemelerinin hissesi yüzde 31’den yüzde 38’e yükseldi. Türkiye büyüme performansı ile AB ve OECD ülkeleri ortasında ikinci oldu.

Türkiye iktisadı, 11 ili

 İKTİSAT SERVİSİ – İSTANBUL

Türkiye iktisadı, 11 ili vuran zelzele felaketinin yaşandığı bu yılın birinci çeyreğinde yüzde 4 büyüdü. Üretim sistemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH), Ocak-Mart 2023 periyodunda, cari fiyatlarla bir evvelki yılın birebir çeyreğine nazaran %84,4 artarak 4 trilyon 631 milyar 792 milyon TL’ye yükseldi. GSYH’nin birinci çeyrek kıymeti cari fiyatlarla doları bazında ise yüzde 35,6 artışla 245 milyar 464 milyon dolar olarak gerçekleşti.

10 KALEMDEN 8’İ YÜKSELDİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’in açıkladığı birinci çeyrek bilgilerine nazaran; GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; en süratli büyüyen birinci kalem yüzde 12,4 ile hizmetler, yüzde 12 ile mesleksel, idari ve dayanak hizmet faaliyetleri ve 11,2 ile finans ve sigorta faaliyetleri olarak sıralandı. Birebir periyotta bilgi ve bağlantı faaliyetleri yüzde 8,1, başka hizmet faaliyetleri yüzde 7,8, inşaat yüzde 5,1, kamu idaresi, eğitim, insan sıhhati ve toplumsal hizmet faaliyetleri yüzde 3,6 ve gayrimenkul faaliyetleri ise yüzde 1,4 arttı. İnşaat kesiminin yüzde 5,1’lik büyüme ile son 5 yılın en âlâ performansıyla öne çıkması dikkat çekti.

DEPREM EN ÇOK

TARIMI ETKİLEDİ

İlk çeyrek azalma gösteren iki dal ise tarım ve sanayi oldu. 6 Şubat’ta Kahramanmaraş merkezli iki büyük zelzeleden etkilenen 11 vilayetini hem tarım hem de sanayi yüklü iktisada sahip olmaları, bu iki bölümün küçülmesine neden oldu. Sanayi yüzde 0,7’lik kısmi düşüşle birinci çeyreği tamamlarken, tarım dalı ise bu çeyrekte yüzde 3,8 küçüldü. Şubat ayında yaşanan zelzele felaketinin Türkiye iktisadına maliyeti 104 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Sanayi üretim endeksi sarsıntı sonrası bölgede gerçekleşen yıkımın ve öbür vilayetlere yaşanan göçün akabinde Şubat ve Mart aylarında sırasıyla yıllık %8,2 ve %0,1 daralmıştı.

1,2 PUANI ENDÜSTRİDEN GELDİ

İlk çeyrek büyümesine özel tüketim harcamalarının değerli katkı verdi. Ana kümelerin büyümeye sunduğu katkıya bakıldığında hanehalkı tüketiminin büyümeye 10,9 puan katkı sunduğu görüldü. Kamu harcamalarının tesiri ise seçim ortamına karşın 0,7 puanla sonlu kaldı. Yatırımların büyümeye katkısı 1,2 puan olarak gerçekleşti. Buna rağmen net ihracat büyümeyi 2,8 puan, stoklar ise 6 puan aşağı çekti.

İş gücü ödemelerinin hissesi %38’e yükseldi

İşgücü ödemelerinin fiyatlarla Gayrisafi Katma Bedel içerisindeki hissesi geçen yılın birinci çeyreğinde %31,1 iken, bu oran 2023’un birebir periyodunda 7 puanlık artışla %38’e yükseldi. Bu artışta; işgücü ödemelerinin GSYH’ye oranla daha süratli artmasının yanı sıra, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili düzenleme, kıdem tazminatı ödemeleri tesirli oldu. 2020’de yüzde 33,1 olan işgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Kıymet içerisindeki hissesi, 2021’de yüzde 30,2’ye, 2022’de ise yüzde 26,5’e gerilemişti.

OECD ve avrupa’da en süratli büyüyen ikinci ülkeyiz

Birinci çeyrekteki yüzde 4’lük büyüme sayılarını pahalandıran Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati; Türkiye’nin, verisi açıklanan Avrupa Birliği (AB) ve OECD ülkeleri ortasında yılın birinci çeyreğinde yıllık bazda en yüksek büyüyen ikinci ülke olmayı başardığını söyledi. Sıkı global finansal şartların devam ettiği ve global ticaretin zayıf seyrettiği bir devirden geçildiğine işaret eden Nebati, kuvvetli dış konjonktürün yanı sıra Türkiye’nin, yaşadığı büyük zelzeleye karşın yatırım, üretim ve istihdamdan taviz vermeden büyüdüğünü söz etti.

MAKİNE YATIRIMLARI 14 ÇEYREKTİR ARTIYOR

Mali disiplinle elde ettikleri mali alan sayesinde, sarsıntının iktisatta açtığı yaraları telafi edildiğini söz eden Bakan Nebati, “Potansiyel üretimin artması ve sürdürülebilir büyümenin devamı için ehemmiyet arz eden makine ve teçhizat yatırımları, geçen yılın birebir çeyreğine nazaran %8 büyümüş ve kesintisiz artışını 14’üncü çeyreğe taşımıştır. Bilinmelidir ki birinci çeyrekte yalnızca yüksek büyüme gerçekleşmemiş, tıpkı vakitte büyümenin kapsayıcılığı da korunmuştur. Seçim belirsizliğinin ortadan kalktığı önümüzdeki devirde, vatandaşlarımızın refah düzeyini daha ilerilere taşımaya kararlılıkla devam edeceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

Büyümenin kalitesinde düzgünleşme olması önemli

İTO Lideri Şekib Avdagiç, Türkiye iktisadının, 2023’ün birinci çeyreğinde geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 4 büyüyerek dünyada müspet ayrıştığını belirtti. Avdagiç, şunları kaydetti: “Tüketimin yanı sıra kamu harcamaları da büyümeye dayanak vermiştir. GSYH’den iş gücünün aldığı hissenin dikkat cazip biçimde artmış olması kapsayıcılık ve büyümenin kalitesinin güzelleşmesi açısından olumlu bir gelişmedir. Öteki yandan, büyümeye ihracatın müspet katkı vermesi için gerekli önlemlerin alınması değer taşımaktadır.”

Her türlü şoka yanıt verebilecek güçteyiz

MÜSİAD Genel Lider Mahmut Asmalı, tarihin en büyük sarsıntı felaketlerinden birinin yaşandığı bu periyotta bu türlü bir büyüme sayısının yakalandığını belirtti. Asmalı, “Bu gelişme Türkiye iktisadı, yaşadığı her türlü şoka sadece kendi öz varlıklarıyla yanıt verebilecek güç ve dirence sahip olduğunu bir defa daha ispatlamıştır. Türkiye, ‘güvenli liman’ olma niteliğini sürdürecek ve Türkiye Yüzyılı’nda da dünya ortalamasının üzerinde bir büyüme performansı yakalayacak” dedi.

Büyümedeki istikrar itimat veriyor

DEİK Lideri Nail Olpak, 2010’dan beri kesintisiz büyüme performansı gösteren Türkiye iktisadının ocak-mart periyodunda zorluklara karşın büyümesini sürdürdüğünü bildirdi. Büyümedeki istikrarın Türkiye ve iş dünyası ismine itimat verici olduğunu belirten Olpak, “Almanya’nın dahi son iki çeyrekte üst üste daralarak resesyona girdiği ve öteki Avrupa ülkelerinin sıfıra yakın büyüme oranlarına sahip olduğu global bir ortamda, Türkiye’nin yüzde 4 ile büyüme istikrarını sürdürebilmek değerlidir ve kırılganlıklara karşı gücümüzü gösteriyor” değerlendirmesini yaptı.

Türkiye Yüzyılı’na moralli girdik

Yüzde 4’lük büyüme oranını yürütülen hakikat siyasetlerin tezahürü olarak gördüklerini belirten ASKON Genel Lideri Orhan Aydın, Türkiye Yüzyılı’na moralli girdiklerini bildirdi. Yeni devirde ihracata dayalı bir büyüme beklediklerini anlatan Aydın, “Buna, inşaat dalında yaşanan canlılık da eklenecek. Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesini devam ettirebilmesi açısından her vakit yatırım ve üretim dedik. Bu iki ögeden muhakkak taviz verilmemeli. Türkiye üzerindeki algıları ve manipülasyonları bozacak siyasetlere şiddetle muhtaçlığımız var” dedi.